Vierde Hollandse Meester van Van Heel arriveert na jaren op de Oosterhof

Landschap met boerenhofstede van Salomon van Ruysdael is de vierde Hollandse Meester uit de Van Heelkunstcollectie die maandagmiddag arriveerde op het Rijssens Museum. Het gaat om een olieverfschilderij uit het begin van de zeventiende eeuw. Clemens Weijkamp van Canon Production Printing kwam het werk persoonlijk overhandigen aan conservator Jan van de Maat. Ook Dave Letink van Letink Design uit Enter was daarbij aanwezig.

Het gaat niet om het origineel, maar om een uiterst getrouwe 3D-kopie van het origineel dat hangt in het Rijksmuseum Twenthe in Enschede. Met de opbrengst van Haringparty de Oosterhof in 2018 liet het Rijssens Museum 3D-reproducties maken van 4 Hollandse Meesters uit de Van Heelkunstcollectie. De waardevolle werken kunnen om beveiligingsredenen en binnenklimaatomstandigheden niet in Rijssen hangen. Vandaar dat indertijd voor deze oplossing is gekozen.

Virtueel
In samenwerking met Letink Design werd indertijd een virtuele Van Heelzaal aan kasteel de Oosterhof “gebouwd” met daarin alle schilderijen uit de Van Heelkunstcollectie. Het Rijssens Museum wilde de Rijssenaren echter ook iets tastbaars laten zien van deze schilderijen Daarvoor werd contact gezocht met Canon Production Printing én de Factum Foundation in Spanje, die door het maken van 3D-facsimiles kunst voor iedereen bereikbaar wil maken. Bij het scannen in het Rijksmuseum Twenthe ging indertijd iets mis met de procedure die het vierde schilderij moest opleveren. Omdat de scans moeten worden gemaakt door een Spaanse team specialisten, moest gewacht worden op een nieuwe gelegenheid waarop deze mensen in Nederland zijn.

Printen

Voor alle duidelijkheid: het scannen doet Factum Foundation en het printen Canon Production Printing. Onder andere door toedoen van Dave Letink werd de kwestie voortdurend warm gehouden en enkele maanden geleden was het zover. De Ruysdael werd in Enschede uit de lijst gehaald en gescand door het Spaanse team.  Op basis van de scan werd door Canon Production Printing met PRISMA-elevate XL op een Arizona Flatbed Printer een reproductie geprint. Daarna was het de beurt aan conservator Valentijn As van het Rijksmuseum om de kleuren van de 3D-reproductie te vergelijken met het origineel. Pas na diens goedkeuring kon de definitieve reproductie worden gemaakt. Weijkamp bracht het meesterwerk, dat niet van het echte te onderscheiden is, mee naar kasteel de Oosterhof. Daar werd de reproductie uit de lijst genomen en vervangen door de levensechte 3D-kopie.

Richel
Het origineel van Van Ruysdael is geschilderd op een houten paneel dat bestaat uit twee delen, die aan elkaar gemaakt zijn. De aanhechting vertoont een goed zichtbare verdikking, die vanzelfsprekend ook in de 3D-weergave goed zichtbaar en voelbaar is. Conservator Jan van de Maat is bijzonder blij met de aanwinst die gefinancierd kon worden door een bijdrage van de eigenaar van de collectie. “Het is heel mooi dat het er dan toch van gekomen is,” laat Van de Maat weten. “Ik moet eerlijk zijn dat we de hoop ook wel eens opgegeven hebben dat zo veel jaar nadat we dit project zijn aangegaan, de vierde Hollandse Meester er nog zou komen. Maar de aanhouder wint en we zijn er trots op dat we dit aan onze bezoekers kunnen laten zien.”

Proef
Met de 3D-reproductie heeft Weijkamp proeven genomen. Ze worden dan vertoond met het origineel ernaast. Het publiek maakt dan een keuze: wat is het origineel en wat de reproductie? Steevast kiest ruim 60-70 procent voor de kopie. Dat is goed te verklaren, omdat de computer doorgaans de neiging heeft om de kleuren wat op te frissen. Om die reden is ook het deskundige advies van een kunstkenner nodig om de juiste kleur vast te stellen. Dat is nu dus gebeurd en het Rijssens Museum beschikt over 4 levensechte Hollandse Meesters.

v.l.n.r Dave Lentink, (Lentink Design) Clemens Weijkamp (Canon Production Printing) en Jan van de Maat (conservator museum Rijssen)

Team Factum Foundation, Madrid, Spanje

Santiago Del Bosque

Teresa Casado

Team Canon Production Printing, Venlo

Clemens Weijkamp, R&D

Camiel Rejhons